Naukowcy poszukują nowych sposobów leczenia choroby Pompego, które mogłyby uzupełniać stosowaną obecnie enzymatyczną terapię zastępczą. Jednym z najciekawszych kierunków jest ograniczanie produkcji glikogenu w mięśniach, zanim dojdzie do jego nadmiernego nagromadzenia.
W marcu 2026 roku japońska firma Shionogi poinformowała o włączeniu pierwszych uczestników międzynarodowego badania klinicznego Esprit, dotyczącego eksperymentalnego leku S-606001.
Dlaczego glikogen jest problemem w chorobie Pompego?
Choroba Pompego jest spowodowana niedoborem enzymu GAA, odpowiedzialnego za rozkład glikogenu w lizosomach komórek. W wyniku zaburzenia tego procesu glikogen stopniowo gromadzi się w tkankach, przede wszystkim mięśniowych.
Może to prowadzić do postępującego osłabienia mięśni kończyn, tułowia i przepony, a w konsekwencji również do ograniczenia samodzielnego poruszania się i zaburzeń oddychania.
Obecne enzymatyczne terapie zastępcze dostarczają organizmowi brakujący enzym, wspomagając rozkład zgromadzonego glikogenu.
Jak działa badany lek S-606001?
S-606001 jest eksperymentalnym, doustnym inhibitorem syntazy glikogenowej 1 (GYS1). Jest to enzym uczestniczący w tworzeniu glikogenu w mięśniach.
Założenie terapii jest odmienne od klasycznej enzymoterapii. Zamiast wyłącznie pomagać w rozkładaniu zgromadzonego glikogenu, lek ma ograniczać jego powstawanie.
Takie podejście określa się jako terapię redukującą substrat, czyli SRT (substrate reduction therapy).
W teorii połączenie obydwu mechanizmów mogłoby umożliwić jednoczesne ograniczanie produkcji glikogenu i wspieranie jego rozkładu. Czy przełoży się to na korzyści kliniczne, musi dopiero wykazać badanie.
Na czym polega badanie Esprit?
Esprit jest międzynarodowym, randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniem fazy II, kontrolowanym placebo.
Planowane jest włączenie około 45-47 dorosłych pacjentów z późną postacią choroby Pompego, którzy już otrzymują stabilną enzymatyczną terapię zastępczą.
Uczestnicy otrzymują badany lek doustny albo placebo jako dodatek do dotychczasowego leczenia. Okres terapii w badaniu wynosi 52 tygodnie.
Jednym z najważniejszych ocenianych parametrów jest zmiana natężonej pojemności życiowej płuc (FVC), służąca do oceny funkcji oddechowej. Analizowane są również bezpieczeństwo, parametry laboratoryjne oraz wybrane wskaźniki sprawności ruchowej.
Czy nowy lek jest już dostępny?
Nie. S-606001 pozostaje eksperymentalną substancją ocenianą w badaniach klinicznych. Nie jest zarejestrowaną ani refundowaną terapią choroby Pompego w Polsce.
Na obecnym etapie nie ma jeszcze wyników pozwalających potwierdzić skuteczność takiego leczenia u pacjentów z chorobą Pompego. Badanie fazy II ma dostarczyć danych potrzebnych do określenia, czy dalszy rozwój terapii jest uzasadniony.
Dlaczego warto śledzić ten kierunek badań?
Choroba Pompego jest schorzeniem przewlekłym i postępującym. Nawet u pacjentów otrzymujących enzymoterapię mogą utrzymywać się ograniczenia sprawności lub występować dalsze pogorszenie funkcji mięśniowej i oddechowej.
Dlatego nowe metody, które mogłyby uzupełniać istniejące leczenie, są ważnym obszarem zainteresowania naukowców.
Jako PTCHNM będziemy śledzić wyniki badania Esprit. To interesujący przykład poszukiwania terapii wielokierunkowych, które w przyszłości mogłyby lepiej odpowiadać na potrzeby pacjentów z chorobą Pompego.

